Ngày mổ: những gì diễn ra từ lúc tới viện tới lúc tỉnh dậy

Phần lớn nỗi lo trong ngày mổ đến từ việc không biết chuyện gì sắp xảy ra tiếp theo. Biết trước trình tự không làm ca mổ dễ hơn, nhưng làm cho ngày hôm đó bớt là một chuỗi bất ngờ.

Trước khi rời nhà

• Kiểm tra lại giờ và nơi có mặt.
• Tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn.
• Uống thuốc được dặn uống nếu có.
• Tắm theo hướng dẫn nếu được dặn.
• Mang đủ giấy tờ và đồ dùng.
• Không mang đồ có giá trị.

Việc tới sớm hơn giờ hẹn một chút giúp tránh căng thẳng không cần thiết vào đúng buổi sáng đó.

Thủ tục tại viện

• Làm thủ tục nhập viện.
• Xác nhận thông tin cá nhân và bảo hiểm.
• Được đưa về giường.
• Thay quần áo phẫu thuật.
• Bỏ trang sức, kính áp tròng, răng giả.
• Được kiểm tra dấu hiệu sinh tồn.

Các vật dụng cá nhân nên được giao cho người nhà giữ chứ không để lại bên giường.

Chuẩn bị trước khi vào phòng mổ

• Đặt đường truyền tĩnh mạch.
• Gặp lại phẫu thuật viên.
• Gặp lại bác sĩ gây mê.
• Xác nhận thủ thuật và vị trí.
• Đánh dấu vị trí mổ nếu cần.
• Ký các giấy tờ còn lại.

Buổi gặp ngắn với phẫu thuật viên trước khi vào phòng là dịp cuối cùng để hỏi, nên nếu còn điều gì băn khoăn thì đây là lúc.

Vì sao bị hỏi đi hỏi lại

• Là quy trình an toàn có chủ ý.
• Xác nhận đúng người.
• Xác nhận đúng thủ thuật.
• Xác nhận đúng vị trí.
• Được làm nhiều lần bởi nhiều người.

Việc bị hỏi cùng một câu bởi năm người khác nhau là dấu hiệu quy trình đang được tuân thủ nghiêm túc.

Trong phòng mổ

• Phòng thường lạnh và sáng.
• Có nhiều người với vai trò khác nhau.
• Được gắn các thiết bị theo dõi.
• Có một lần xác nhận cuối cùng của cả kíp.
• Rồi bắt đầu gây mê.

Cảm giác lạnh là do phòng được duy trì ở nhiệt độ thấp; có thể xin thêm chăn nếu thấy khó chịu.

Phần gây mê

• Bác sĩ gây mê ở bên suốt cuộc mổ.
• Theo dõi liên tục các chỉ số.
• Điều chỉnh theo diễn biến.
• Người bệnh không có ký ức về giai đoạn này.
• Thời gian trôi qua như một khoảnh khắc.

Mục cuối là trải nghiệm mà nhiều người mô tả lại: cảm giác chủ quan là vừa nhắm mắt xong đã tỉnh dậy.

Người nhà trong lúc chờ

• Ở nơi được hướng dẫn.
• Giữ điện thoại liên lạc được.
• Mang theo giấy tờ cần thiết.
• Hiểu rằng thời gian có thể dài hơn dự kiến.
• Nên có người thay phiên nếu ca dài.
• Ăn uống đầy đủ trong lúc chờ.

Thời gian mổ dài hơn dự kiến có nhiều lý do bình thường như chờ kết quả xét nghiệm trong mổ, nên không nên tự suy diễn.

Phòng hồi tỉnh

• Tỉnh dậy tại đây.
• Được theo dõi sát trong vài giờ.
• Kiểm soát đau và buồn nôn.
• Kiểm tra các chỉ số.
• Chuyển về phòng khi đủ điều kiện.

Thời gian ở phòng hồi tỉnh khác nhau tuỳ ca mổ và tuỳ người, nên không nên so sánh với người khác.

Cảm giác khi tỉnh dậy

• Mơ màng và mất phương hướng.
• Có thể lạnh run.
• Có thể buồn nôn.
• Cổ họng có thể khó chịu.
• Đau tại vết mổ.
• Đều là phản ứng thường gặp.

Mọi cảm giác trong danh sách này đều có cách xử trí, nên nên báo với điều dưỡng thay vì cố chịu đựng.

Những gì có thể thấy trên người

• Đường truyền tĩnh mạch.
• Ống dẫn lưu tại vết mổ.
• Ống thông tiểu ở một số ca.
• Băng vết mổ.
• Các thiết bị theo dõi.
• Dụng cụ hỗ trợ tuần hoàn ở chân.

Hỏi trước về danh sách này là lý do nên làm: tỉnh dậy và thấy các thiết bị mà mình đã biết trước thì bớt hoảng hơn nhiều.

Kiểm soát đau ngay sau mổ

• Đau sau mổ là điều được dự kiến.
• Có kế hoạch kiểm soát đau từ trước.
• Báo mức độ đau một cách trung thực.
• Không cố chịu đựng.
• Kiểm soát đau tốt giúp hồi phục nhanh hơn.

Mục cuối là lý do y khoa chứ không chỉ là sự dễ chịu: đau được kiểm soát tốt giúp người bệnh thở sâu và vận động sớm, hai yếu tố giảm biến chứng.

Cuộc trao đổi đầu tiên sau mổ

• Phẫu thuật viên thường gặp người nhà trước.
• Sau đó gặp người bệnh khi tỉnh táo hơn.
• Thông tin ban đầu có thể chưa đầy đủ.
• Kết quả mô học cần chờ thêm.
• Ghi lại hoặc nhờ người nhà ghi.

Người bệnh vừa tỉnh thường không nhớ được cuộc trao đổi này, nên việc người nhà ghi lại có giá trị thực sự.

Câu hỏi thường gặp