Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là bao giờ mọi thứ trở lại bình thường. Nhưng với phần lớn người đã đi qua giai đoạn này, câu hỏi hữu ích hơn là xây dựng một nhịp sống mới phù hợp với hiện tại.
Quay lại công việc
- Thời điểm tuỳ loại công việc và thể trạng.
- Bàn với bác sĩ trước.
- Cân nhắc quay lại bán thời gian trước.
- Tăng dần khối lượng.
- Xin giấy tờ cần thiết.
- Không vội vì áp lực bên ngoài.
Quay lại bán thời gian là cách chuyển tiếp hiệu quả nhất và nhiều nơi làm việc sẵn sàng sắp xếp nếu được đề nghị.
Những điều chỉnh có thể cần
- Giờ làm linh hoạt cho lịch tái khám.
- Chỗ nghỉ ngắn trong ngày.
- Giảm bớt việc nặng.
- Điều chỉnh chỗ ngồi hoặc công cụ.
- Thời gian đầu nhẹ hơn.
Những điều chỉnh này thường nhỏ và dễ sắp xếp, nhưng chúng chỉ xảy ra nếu được nêu ra cụ thể.
Nói hay không nói với đồng nghiệp
- Là lựa chọn cá nhân.
- Không có câu trả lời đúng cho mọi người.
- Cân nhắc mình cần hỗ trợ gì.
- Có thể chỉ nói với một người.
- Quyết định mức độ chi tiết muốn chia sẻ.
Mục thứ tư là giải pháp trung gian mà nhiều người thấy phù hợp: nói với người quản lý trực tiếp để được sắp xếp, mà không cần cả cơ quan biết.
Về sự thay đổi trong công việc
- Một số người quay lại như cũ.
- Một số điều chỉnh khối lượng.
- Một số đổi hướng.
- Tất cả đều là lựa chọn hợp lệ.
- Không vội quyết định lớn ngay sau điều trị.
Mục cuối là lời khuyên thực dụng: những quyết định lớn đưa ra trong giai đoạn cảm xúc mạnh thường được nhìn khác đi sau một năm.
Quan hệ gia đình
- Vai trò trong nhà có thể đã thay đổi.
- Việc lấy lại vai trò cũ cần thời gian.
- Người chăm sóc cũng cần hồi phục.
- Nói rõ về những gì mình làm được và chưa làm được.
- Bàn lại việc phân công trong nhà.
Mục thứ ba hay bị bỏ quên: người chăm sóc đã trải qua nhiều tháng căng thẳng và cũng cần được quan tâm.
Khi quan hệ thay đổi
- Một số quan hệ gần lại.
- Một số xa đi.
- Cả hai đều thường gặp.
- Một số người không biết cư xử thế nào.
- Chủ động liên hệ nếu muốn giữ.
Mục thứ tư giải thích phần lớn các trường hợp xa cách: người ta im lặng vì sợ nói sai chứ không phải vì không quan tâm.
Nói với con cái
- Nói thật ở mức phù hợp với tuổi.
- Trả lời câu hỏi của trẻ một cách trung thực.
- Trấn an về nhịp sinh hoạt hằng ngày.
- Cho trẻ biết ai sẽ chăm sóc khi cần.
- Nhờ hỗ trợ chuyên môn nếu trẻ có biểu hiện khác thường.
Trẻ thường cảm nhận được nhiều hơn người lớn nghĩ, và việc giữ im lặng hoàn toàn thường làm chúng lo hơn là được biết sự thật ở mức phù hợp.
Về những ưu tiên mới
- Nhiều người nhìn lại cách dùng thời gian.
- Một số mối quan tâm cũ mất đi ý nghĩa.
- Một số thứ trở nên quan trọng hơn.
- Đây là thay đổi thường gặp.
- Không phải vấn đề cần sửa.
Sự thay đổi trong cách nhìn về thời gian là một trong những điều được nhiều người mô tả nhất, và nó đáng được tôn trọng chứ không nên coi là dấu hiệu bất ổn.
Chăm sóc sức khoẻ chung
- Duy trì tầm soát thường quy theo tuổi.
- Quản lý các bệnh mạn tính.
- Tiêm chủng theo khuyến cáo.
- Khám răng miệng định kỳ.
- Khám mắt định kỳ.
Sau nhiều tháng tập trung vào một vấn đề, người ta dễ quên rằng các phần còn lại của sức khoẻ vẫn cần được chăm sóc như trước.
Lối sống
- Vận động đều đặn trong khả năng.
- Ăn uống cân đối.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Không hút thuốc.
- Hạn chế rượu.
- Ngủ đủ.
Danh sách này không hấp dẫn bằng các sản phẩm được quảng cáo, nhưng nó là những gì có bằng chứng tốt nhất và nằm hoàn toàn trong tầm tay.
Cảnh giác với các lời hứa
- Giai đoạn này dễ bị tiếp cận bởi các sản phẩm quảng cáo.
- Cảnh giác với lời hứa chắc chắn khỏi.
- Cảnh giác với sản phẩm không rõ thành phần.
- Hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ thứ gì.
- Một số có tương tác thật với thuốc đang dùng.
Người vừa kết thúc điều trị là nhóm hay được nhắm tới nhất bởi các quảng cáo loại này, nên sự cảnh giác ở đây có giá trị thực tế.
Đặt mục tiêu mới
- Bắt đầu bằng những mục tiêu nhỏ và cụ thể.
- Từng bước một.
- Ghi nhận tiến bộ dù nhỏ.
- Không so sánh với bản thân trước đây.
- Cho phép mình cần thời gian.
Mục thứ tư là nguồn của nhiều sự nản lòng không cần thiết, và việc lấy hiện tại làm mốc thay vì quá khứ giúp nhìn thấy tiến bộ rõ hơn.
Khi nào cần thêm hỗ trợ
- Khi khó khăn kéo dài nhiều tháng.
- Khi không lấy lại được nhịp sinh hoạt.
- Khi các mối quan hệ căng thẳng kéo dài.
- Khi công việc bị ảnh hưởng nặng.
- Khi mất hứng thú với mọi thứ.
Hỗ trợ trong giai đoạn này là một phần bình thường của chăm sóc sau điều trị, và nhiều cơ sở có sẵn các dịch vụ mà người bệnh chỉ cần hỏi để được giới thiệu.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên quay lại làm việc?
Tuỳ loại công việc, thể trạng và loại điều trị đã trải qua. Nên bàn với bác sĩ và cân nhắc quay lại bán thời gian trước, vì cách chuyển tiếp này hiệu quả hơn nhiều so với quay lại toàn phần ngay.
Có cần nói với đồng nghiệp không?
Đây là lựa chọn cá nhân và không có câu trả lời đúng cho mọi người. Điều cần cân nhắc là mình cần những điều chỉnh gì trong công việc, vì muốn được hỗ trợ thì thường phải nói ra ít nhất với một người.
Vì sao các mối quan hệ thay đổi sau giai đoạn này?
Vì trải nghiệm này thay đổi cả người bệnh lẫn người xung quanh, và mỗi bên phản ứng khác nhau. Một số quan hệ gần lại, một số xa đi, và cả hai đều là diễn biến thường gặp.
Cảm giác thay đổi về ưu tiên sống có bình thường không?
Rất bình thường và rất phổ biến. Nhiều người nhìn lại cách dùng thời gian và điều chỉnh những gì họ coi trọng, và đây không phải vấn đề cần sửa mà là một thay đổi đáng được tôn trọng.