Đường truyền và buồng tiêm dưới da: những gì cần biết

Với một đợt điều trị ngắn, việc lấy ven mỗi lần là chuyện nhỏ. Với một phác đồ kéo dài nhiều tháng, đường vào mạch máu trở thành một quyết định đáng bàn kỹ ngay từ đầu.

Các lựa chọn về đường vào

• Lấy ven ngoại vi mỗi lần.
• Buồng tiêm đặt dưới da.
• Ống thông đặt lâu dài khác.
• Lựa chọn tuỳ phác đồ và tình trạng tĩnh mạch.
• Là quyết định nên bàn từ đầu.

Việc bàn từ đầu quan trọng vì đổi phương án giữa chừng thường xảy ra sau khi tĩnh mạch đã bị tổn thương nhiều lần.

Khi nào cân nhắc buồng tiêm

• Phác đồ kéo dài nhiều tháng.
• Thuốc dễ gây kích ứng tĩnh mạch.
• Tĩnh mạch khó lấy.
• Cần truyền kéo dài nhiều giờ.
• Cần lấy máu thường xuyên.

Mục thứ ba là lý do phổ biến nhất trong thực tế, và nó thường rõ ngay sau vài đợt đầu.

Buồng tiêm là gì

• Một buồng nhỏ đặt dưới da.
• Nối với một ống vào tĩnh mạch lớn.
• Kim được đâm qua da vào buồng khi cần.
• Nằm hoàn toàn dưới da khi không dùng.
• Có thể dùng trong thời gian dài.

Vì nằm hoàn toàn dưới da, buồng tiêm ít ảnh hưởng tới sinh hoạt hơn các loại ống thông có phần lộ ra ngoài.

Thủ thuật đặt

• Là thủ thuật nhỏ.
• Thường với gây tê tại chỗ.
• Thường xong trong thời gian ngắn.
• Có một vết mổ nhỏ.
• Thường về trong ngày.
• Cần theo dõi vết mổ sau đó.

Nên hỏi trước về cách chăm sóc vết mổ và khi nào được dùng buồng tiêm lần đầu.

Ưu điểm

• Không phải lấy ven mỗi lần.
• Bảo vệ tĩnh mạch ngoại vi.
• An toàn hơn với thuốc gây kích ứng.
• Dùng được cho cả lấy máu.
• Ít ảnh hưởng tới sinh hoạt.

Với người có tĩnh mạch khó, mục đầu tiên một mình đã làm thay đổi hẳn trải nghiệm của mỗi lần điều trị.

Nhược điểm và rủi ro

• Cần một thủ thuật để đặt.
• Có nguy cơ nhiễm trùng.
• Có nguy cơ tắc.
• Cần chăm sóc và tráng rửa định kỳ.
• Cần một thủ thuật để rút khi xong.

Các rủi ro này đều thấp nhưng có thật, nên việc theo dõi và chăm sóc đúng cách là phần không thể bỏ qua.

Chăm sóc buồng tiêm

• Giữ vùng da bên trên sạch.
• Tráng rửa định kỳ theo hướng dẫn.
• Không tự đâm kim hay tự xử lý.
• Quan sát vùng da mỗi ngày.
• Giữ lịch tráng rửa kể cả khi đang nghỉ điều trị.

Mục cuối hay bị quên trong các giai đoạn nghỉ dài, và đó chính là lúc nguy cơ tắc tăng lên.

Sinh hoạt khi có buồng tiêm

• Phần lớn sinh hoạt bình thường sau khi lành.
• Tắm rửa bình thường.
• Hỏi về các môn thể thao nên tránh.
• Tránh va đập mạnh vào vùng đó.
• Chú ý dây đeo túi xách đè lên.

Mục cuối là chi tiết nhỏ nhưng gây khó chịu thật, và giải pháp đơn giản là đổi bên đeo.

Ngày truyền diễn ra thế nào

• Xét nghiệm và khám trước.
• Chờ kết quả và xác nhận.
• Đặt kim vào buồng tiêm hoặc lấy ven.
• Truyền theo thứ tự đã định.
• Theo dõi trong lúc truyền.
• Thời gian có thể kéo dài nhiều giờ.

Nên chuẩn bị đồ ăn nhẹ, nước, áo ấm và thứ gì đó để giải trí, vì thời gian chờ và truyền thường dài hơn dự kiến.

Trong lúc truyền cần chú ý gì

• Báo ngay nếu đau tại chỗ.
• Báo nếu thấy sưng quanh vùng kim.
• Báo nếu khó thở, nổi mẩn, chóng mặt.
• Báo nếu thấy khác thường bất cứ điều gì.
• Không tự điều chỉnh tốc độ truyền.

Các phản ứng trong lúc truyền được xử trí nhanh khi báo sớm, nên không nên cố chịu đựng để không làm phiền.

Dấu hiệu cần báo giữa các đợt

• Vùng buồng tiêm sưng, đỏ, nóng.
• Đau tại vùng đó.
• Chảy dịch tại vết mổ cũ.
• Sốt.
• Sưng ở cánh tay hoặc vùng cổ cùng bên.

Nhiễm trùng liên quan tới buồng tiêm cần được xử trí sớm, nên bất cứ dấu hiệu nào trong nhóm này đều đáng gọi điện ngay.

Khi kết thúc điều trị

• Buồng tiêm có thể được giữ một thời gian.
• Hoặc được rút khi không cần nữa.
• Hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp.
• Rút cũng là thủ thuật nhỏ.
• Giữ thì vẫn cần tráng rửa định kỳ.

Quyết định giữ hay rút phụ thuộc vào khả năng còn cần dùng tới, nên đây là câu hỏi đáng đặt ra ở buổi khám sau khi kết thúc phác đồ.

Câu hỏi thường gặp