Xin ý kiến thứ hai là thực hành bình thường và được khuyến khích trong nhiều tình huống. Nhưng giá trị của nó phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc chuẩn bị, chứ không phải vào danh tiếng của nơi được hỏi.
Khi nào nên xin
- Khi chẩn đoán là loại hiếm hoặc phức tạp.
- Khi phải chọn giữa các phương án khác biệt lớn.
- Khi được đề nghị một can thiệp lớn.
- Khi kết quả không khớp với lâm sàng.
- Khi mình chưa yên tâm.
- Khi được báo là không còn lựa chọn.
Mục cuối là tình huống mà ý kiến thứ hai có giá trị lớn nhất, vì các cơ sở khác nhau có thể có sẵn những phương án khác nhau.
Khi nào có thể không cần
- Khi chẩn đoán rõ ràng và phương án chuẩn mực.
- Khi đã có hội chẩn đa chuyên khoa.
- Khi việc chờ đợi có thể gây hại.
- Khi đã hiểu và đồng ý với kế hoạch.
- Khi chỉ muốn nghe một câu trả lời khác.
Mục cuối đáng thành thật với chính mình: xin ý kiến cho tới khi nghe được điều mình muốn nghe không phải là tìm thông tin mà là tìm sự trấn an.
Nói với bác sĩ hiện tại
- Nói thẳng thay vì đi âm thầm.
- Phần lớn coi đây là chuyện bình thường.
- Họ giúp chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.
- Họ có thể giới thiệu nơi phù hợp.
- Giữ được quan hệ làm việc tốt.
Việc bác sĩ chuẩn bị hồ sơ giúp làm khác biệt rõ rệt về chất lượng của ý kiến nhận được, nên đi âm thầm thường thiệt cho chính mình.
Chọn nơi xin ý kiến
- Nơi có chuyên môn về loại bệnh của mình.
- Nơi có hội chẩn đa chuyên khoa.
- Không nhất thiết là nơi nổi tiếng nhất.
- Cân nhắc khoảng cách và thời gian.
- Hỏi trước về thủ tục và chi phí.
Mục đầu quan trọng hơn danh tiếng chung. Một trung tâm chuyên sâu về đúng loại bệnh của mình cho ý kiến giá trị hơn một nơi nổi tiếng nói chung.
Chuẩn bị hồ sơ
- Kết quả mô học đầy đủ.
- Tiêu bản nếu cần đọc lại.
- Dữ liệu hình ảnh ở định dạng gốc.
- Toàn bộ xét nghiệm.
- Biên bản hội chẩn nếu có.
- Kế hoạch đang được đề nghị.
- Trang tóm tắt của mình.
Thiếu mục thứ ba là lý do phổ biến nhất khiến một buổi xin ý kiến thứ hai không cho thêm được gì.
Về việc đọc lại tiêu bản
- Không cần lấy mẫu lại.
- Xin mượn tiêu bản và khối nến.
- Kèm bản kết quả gốc.
- Kèm thông tin lâm sàng.
- Đây là thực hành bình thường.
Ý kiến thứ hai về giải phẫu bệnh là loại có giá trị cao nhất trong nhiều trường hợp, vì nó kiểm tra lại nền tảng của toàn bộ kế hoạch.
Đặt câu hỏi cụ thể
- Chuẩn bị câu hỏi trước.
- Hỏi họ có đồng tình với chẩn đoán không.
- Hỏi họ có đồng tình với kế hoạch không.
- Hỏi họ sẽ làm gì khác nếu có.
- Hỏi vì sao khác.
Câu áp chót là câu cho nhiều thông tin nhất, vì nó buộc câu trả lời phải cụ thể thay vì chỉ nói chung là đồng ý.
Khi hai ý kiến giống nhau
- Đây là kết quả thường gặp nhất.
- Là cơ sở để yên tâm tiến hành.
- Không phải là lãng phí thời gian.
- Quay lại với bác sĩ ban đầu.
- Tiến hành kế hoạch đã thống nhất.
Mục thứ ba đáng nói: giá trị của việc xác nhận là thật, vì nó cho phép người bệnh bước vào điều trị mà không mang theo sự nghi ngờ.
Khi hai ý kiến khác nhau
- Hỏi cả hai bên về lý do khác biệt.
- Xem có phải do dữ liệu khác nhau không.
- Xem có phải do cách nhìn khác nhau không.
- Đề nghị hai bên trao đổi với nhau.
- Không vội kết luận ai đúng.
Mục thứ tư là cách xử lý tốt nhất và thường khả thi hơn người bệnh nghĩ, vì phần lớn bác sĩ sẵn sàng trao đổi với đồng nghiệp.
Nếu quyết định chuyển nơi điều trị
- Cân nhắc khoảng cách và thời gian đi lại.
- Cân nhắc việc theo dõi lâu dài.
- Bảo đảm hồ sơ được chuyển đầy đủ.
- Thông báo cho nơi cũ.
- Giữ quan hệ tốt với cả hai nơi.
Mục thứ hai hay bị bỏ qua khi quyết định trong lúc xúc động: điều trị là chuỗi nhiều tháng và việc đi lại xa trở thành gánh nặng thật.
Về chi phí và thời gian
- Hỏi trước về chi phí tư vấn.
- Hỏi có được bảo hiểm chi trả không.
- Hỏi thời gian chờ lịch hẹn.
- Cân nhắc việc chờ có ảnh hưởng gì không.
- Hỏi bác sĩ hiện tại về mức độ gấp.
Câu hỏi cuối là câu quan trọng nhất trong nhóm này, vì nó cho biết mình có bao nhiêu thời gian để tìm hiểu thêm.
Quyết định cuối cùng
- Thuộc về người bệnh.
- Dựa trên thông tin đầy đủ.
- Không cần phải chọn nơi nổi tiếng hơn.
- Cân nhắc cả yếu tố thực tế.
- Một khi đã quyết thì tiến hành dứt khoát.
Mục cuối có giá trị riêng: việc kéo dài giai đoạn phân vân thường tốn kém hơn nhiều so với khác biệt giữa hai phương án tương đương.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên xin ý kiến thứ hai?
Khi chẩn đoán là loại hiếm hoặc phức tạp, khi phải chọn giữa các phương án khác biệt lớn, khi được đề nghị một can thiệp lớn, hoặc đơn giản khi mình chưa yên tâm. Đây là lý do chính đáng.
Bác sĩ có phật ý không?
Phần lớn bác sĩ coi đây là chuyện bình thường và nhiều người còn chủ động giới thiệu. Nên nói thẳng thay vì đi âm thầm, vì họ có thể giúp chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.
Cần mang gì khi đi xin ý kiến thứ hai?
Cần toàn bộ hồ sơ gồm kết quả mô học, dữ liệu hình ảnh ở định dạng gốc, các xét nghiệm, biên bản hội chẩn nếu có, và kế hoạch đang được đề nghị. Đi tay không thì thường chỉ nhận được đề nghị làm lại từ đầu.
Nếu hai ý kiến khác nhau thì theo ai?
Nên quay lại hỏi cả hai bên về lý do của sự khác biệt, vì nhiều khi nó đến từ dữ liệu khác nhau chứ không phải quan điểm khác nhau. Một buổi hội chẩn giữa hai bên là cách xử lý tốt nhất.