Sau khi có chẩn đoán, người bệnh thường nhận một danh sách khảo sát và cảm giác đầu tiên là choáng ngợp. Danh sách đó không phải làm cho đủ thủ tục; mỗi mục trong đó trả lời một phần của cùng một câu hỏi.
Câu hỏi mà các khảo sát này trả lời
- Tổn thương nguyên phát rộng tới đâu.
- Hạch vùng có bị ảnh hưởng không.
- Có tổn thương ở cơ quan xa không.
- Thể trạng có chịu được điều trị không.
- Các chức năng cơ quan ra sao.
Hai mục cuối hay bị người bệnh bỏ qua nhưng cũng quan trọng, vì kế hoạch điều trị phải phù hợp với những gì cơ thể chịu được.
Đánh giá tại chỗ
- Khảo sát hình ảnh tập trung vào vùng có tổn thương.
- Cho biết kích thước và mức xâm lấn.
- Cho biết quan hệ với cấu trúc lân cận.
- Giúp đánh giá khả năng phẫu thuật.
- Thường là khảo sát chi tiết nhất.
Khảo sát tại chỗ là cơ sở để phẫu thuật viên đánh giá xem có mổ được không và mổ theo cách nào, nên nó được đọc rất kỹ.
Đánh giá hạch vùng
- Thường qua hình ảnh.
- Đôi khi cần lấy mẫu hạch.
- Hạch to không đồng nghĩa với bị ảnh hưởng.
- Hạch bình thường về kích thước vẫn có thể bị ảnh hưởng.
- Kết luận chắc chắn cần mô học.
Hai mục giữa là lý do vì sao hình ảnh về hạch chỉ là đánh giá ban đầu, và vì sao nhiều trường hợp cần lấy hạch để biết chắc.
Tìm tổn thương ở cơ quan xa
- Khảo sát bao quát nhiều vùng cơ thể.
- Tập trung vào các vị trí thường gặp.
- Có khảo sát đánh giá xương riêng.
- Có khảo sát đánh giá chuyển hoá.
- Lựa chọn tuỳ loại bệnh.
Danh sách vị trí cần tìm khác nhau theo từng loại bệnh, nên khảo sát được chọn theo loại chứ không phải làm hết mọi thứ cho mọi người.
Đánh giá thể trạng và chức năng cơ quan
- Xét nghiệm máu tổng quát.
- Đánh giá chức năng gan, thận.
- Đánh giá tim mạch nếu cần.
- Đánh giá hô hấp nếu cần.
- Đánh giá dinh dưỡng.
Nhóm này quyết định cường độ điều trị mà cơ thể chịu được, và kết quả của nó có thể làm thay đổi kế hoạch đáng kể.
Chuẩn bị chung cho các khảo sát
- Hỏi từng cái cần chuẩn bị gì.
- Ghi rõ cái nào cần nhịn ăn.
- Báo về thuốc đang dùng.
- Báo về dị ứng.
- Mang theo kết quả cũ.
- Sắp xếp người đưa đón nếu cần.
Việc lập một bảng ghi rõ từng khảo sát cần chuẩn bị gì giúp tránh phải huỷ lịch vì chuẩn bị sai, điều xảy ra khá thường xuyên khi có nhiều khảo sát liền nhau.
Sắp xếp thứ tự
- Một số khảo sát không nên làm liền nhau.
- Một số cần kết quả của cái trước.
- Hỏi bác sĩ về thứ tự hợp lý.
- Hỏi cái nào quan trọng nhất.
- Ghi lịch vào một chỗ.
Câu hỏi về cái nào quan trọng nhất có giá trị thực tế khi lịch hẹn của các nơi không khớp nhau, giúp làm cái ảnh hưởng tới quyết định trước.
Về thời gian
- Toàn bộ quá trình thường mất vài tuần.
- Đặt lịch sớm cho khảo sát khó đặt.
- Hỏi có thể đẩy nhanh được không.
- Giai đoạn chờ này là bình thường.
- Không tự bỏ khảo sát vì sốt ruột.
Mục cuối quan trọng: bỏ một khảo sát để bắt đầu điều trị sớm hơn thường dẫn tới kế hoạch được lập trên thông tin thiếu, và phải điều chỉnh về sau.
Về chi phí
- Hỏi cái nào được bảo hiểm chi trả.
- Hỏi thủ tục cần thiết.
- Nói thẳng nếu có khó khăn.
- Bác sĩ có thể sắp xếp thứ tự phù hợp.
- Giữ đủ hoá đơn và giấy tờ.
Việc nói thẳng về khó khăn chi phí thường mở ra các phương án mà người bệnh không biết là có, nên không nên giữ trong lòng.
Thu thập kết quả
- Xin bản in của mọi kết quả.
- Xin dữ liệu hình ảnh ở định dạng gốc.
- Sắp xếp theo thứ tự thời gian.
- Chụp lại lưu trên điện thoại.
- Mang đầy đủ tới buổi hội chẩn.
Bộ hồ sơ đầy đủ mang tới buổi hội chẩn là điều kiện để nhóm điều trị làm việc hiệu quả, và người bệnh là người duy nhất có mặt ở mọi khảo sát nên là người gom được đủ.
Khi một khảo sát cho kết quả bất ngờ
- Đôi khi phát hiện thêm điều không liên quan.
- Đôi khi cần khảo sát bổ sung.
- Không tự kết luận từ một bản đọc.
- Chờ bác sĩ tổng hợp toàn bộ.
- Hỏi nó ảnh hưởng tới kế hoạch thế nào.
Các phát hiện tình cờ không liên quan tới bệnh chính là chuyện thường gặp trên khảo sát bao quát, và phần lớn không dẫn tới điều gì.
Sau khi có đủ kết quả
- Thường có một buổi hội chẩn.
- Kế hoạch được thống nhất.
- Người bệnh được giải thích.
- Hỏi rõ mục tiêu và các bước.
- Xin kế hoạch bằng văn bản.
Xin kế hoạch bằng văn bản là việc nhỏ nhưng rất hữu ích, vì nó cho người bệnh và gia đình một tài liệu để đọc lại khi bình tĩnh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cần nhiều khảo sát để phân giai đoạn?
Vì mỗi khảo sát nhìn thấy những thứ khác nhau và ở những vùng khác nhau. Việc kết hợp chúng cho bức tranh đầy đủ mà một khảo sát đơn lẻ không cung cấp được.
Có thể làm hết trong một ngày không?
Thường không, vì mỗi khảo sát có yêu cầu chuẩn bị riêng và một số không nên làm liền nhau. Nên hỏi bác sĩ về thứ tự ưu tiên nếu lịch không sắp xếp được cùng lúc.
Có khảo sát nào bắt buộc phải làm không?
Danh sách khảo sát được chọn theo loại bệnh và tình huống cụ thể, nên không có danh sách chung cho mọi người. Nên hỏi bác sĩ vì sao chỉ định từng cái.
Nếu chi phí là vấn đề thì nên làm gì?
Nên nói thẳng với bác sĩ, vì họ có thể sắp xếp thứ tự để làm cái ảnh hưởng tới quyết định nhiều nhất trước. Cũng nên hỏi về các khoản được bảo hiểm chi trả.